Gaper

Datering: 1950-1980

Inventarisnummer: 06034
Gaper

Gaper in diverse kleuren. Een gaper is een beeld van het hoofd van een man, meestal van zuidelijke afkomst, een Moor of Muzelman, met open mond en vaak met uitgestoken tong. Gapers, echte volkskunstproducten, komen enkel in Nederland en Vlaanderen voor. Een gaper deed dienst als uithangbord van apothekers, om klanten te trekken, maar tevens als kwaliteitsaanduiding voor de winkel. Aanvankelijk werd dit uithangteken op de luifel gezet, maar vanaf de 17e eeuw steeds vaker aan de gevel bevestigd, met name in Amsterdam kwam dit veel voor. De mond van de gaper staat niet open om te gapen, maar om een medicijn in te nemen. De grimas van veel gapers is te verklaren doordat het medicijn vies smaakt, althans dat is de heersende opvatting. Recent onderzoek door Peter van den Hooff geeft als verklaring voor de open mond en de grimas dat dit duidt op verbazing over de veelheid aan bijzondere producten in de winkel. Ook is de gaper van oorsprong niet direct verbonden met de apotheek. De gaper had eerder dezelfde functie als de pas veel later geïntroduceerde huisnummers (later ook naambordjes) namelijk laten zien wie in een pand woonde/werkte. Zo zijn gapers beschreven op gevels van zeer diverse winkels en ateliers, niet noodzakelijke apothekers. Waarom gapers verbonden raakten met apothekers en drogisterijen, daar is geen theorie voor die door voldoende bronnen ondersteund wordt. (Bron: wikipedia)